• BIST 103.389
  • Altın 272,023
  • Dolar 5,7568
  • Euro 6,3341
  • Gümüşhane : 17 °C
  • Trabzon : 18 °C

DÜNYA ÇÖLYAK GÜNÜ

09.05.2019 12:40
DÜNYA ÇÖLYAK GÜNÜ
Gümüşhane İl Sağlık Müdürlüğü Diyetisyenlerinden Zeynep Burcu Kurt, 9 Mayıs Dünya Çölyak Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada Çölyak Hastalığı’na (Gluten Enteropatisi) dikkat çekti.

Gümüşhane İl Sağlık Müdürlüğü Diyetisyenlerinden Zeynep Burcu Kurt, açıklamasında Çölyak hastalığını “Çölyak hastalığında gluten vücuda alındığında ince bağırsakta bulunan besin emilimde görevli emici tüylerin yapısında bozulma ve kopma meydana gelir. Besin alerjileri gibi kısa süreli ya da dönemsel değil ömür boyu sürecek bir emilim bozukluğudur” şeklinde açıkladı.

Diyetisyen Kurt, “Gluten; buğday, arpa, çavdar, yulaf gibi tahıllarda bulunan, glutenin ve gliadinden oluşan bir  bitki proteindir. Ülkemiz gibi buğdayı sofralarda çok sık kullanılan toplumlarda hemen hemen her yemekte glutenle karşılaşmak mümkündür” dedi.

Sadece Bağırsakları Etkilemez!

Çölyak hastalığı hakkında bilgiler paylaşan Kurt, “Vücudun sağlıklı olması için besin maddelerinin sindiriminin ve emiliminin iyi bir şekilde olması gerekmektedir. Çölyakta gluten, besinlerin emilimini sağlayan bağırsaktaki emici tüylerin yapısını bozduğundan gerekli besinler alınsa dahi emilim sağlanamadığından vücut bu besinlerden faydalanamaz. Gerekli besin ögeleri alınmadığından erken kemik erimesi, kansızlıklar, çocuklarda büyüme ve gelişme geriliği gibi birçok olumsuz durum ortaya çıkabilmektedir. Çölyak, sadece bağırsakları etkilemekle kalmaz sinir sistemi, böbrek, kalp kası, karaciğer, kan sistemi, hormonlar, kas ve iskelet sistemi, bağışıklık sistemi ve deri sağlığını da etkilemektedir” şeklinde konuştu.

Çölyak’ın Oluşum Nedenleri

Çölyak oluşumunun birçok nedeni olduğuna değinen  Kurt, “Çölyak’ın birçok oluşum nedeni vardır. Bunlardan biri genetik nedenlerdir. Birinci dereceden yakınlarında Çölyak görülmesi oluşum riskini arttırmaktadır. Aileden birinde görüldüğü takdirde diğer bireylerin de taramadan geçirilmesi önemlidir. Bir diğer neden ise çevresel faktörlerdir. Bebeklik döneminde ek gıdaya geçişte glutenle erken karşılaşma, yanlış beslenme alışkanlıkları, katkı maddeleri, virüsler, enfeksiyonlar, sigara, alkol, beslenme düzensizlikleri çevresel nedenlere örnek verilebilir” diye konuştu.

Kurt, açıklamasının devamında Çölyak hastalı ile ilgili şu bilgiler paylaştı:

“Antikorlar, dışarıdan gelen zararlı etkilere karşı vücudun savunmasında görevli yapılardır. Ancak, tam olarak bilinmeyen nedenlerden dolayı vücut bu savunmayı kendi yapıları için geliştirebilir. Buna otoümminite denir. Çölyak’ta glutene karşı otoimmün sistem devreye girer ve otoantikorlar oluşur. Bu sebeple çölyak teşhisi için vücudun kendi bağırsak hücresi için ürettiği otoantikor miktarını ölçen Ig A/ Ig G tipi anti-doku transglutaminaz (anti-t Tg) ve anti endomisyum (EMA) antikorları testi istenir.Ancak kesin teşhis için ine bağırsak biyopsisinin yapılması gerekmektedir.

Ülkemizde Hastalığın Görülme Sıklığı

Ülkemizde Çölyak hastalığı görülme sıklığı yüzde 1 ile binde 3 arasında değişmekte olup Türkiye’de 250 bin ile 750 bin arasında Çölyak hastası tahmin edilmekte iken ancak yüzde 10’nuna tanı konulduğu dikkate alındığında 25 bin ile 75 bin arasında tanı almış hasta beklenmektedir. Toplumda tanı almamış hastalar buz dağının görünmeyen kısmıdır.

Çölyak’ın Belirtileri

Çölyak hastalığı çocuklarda özellikle karın ağrısı, karında şişlik, ishal, huzursuzluk, iştahsızlık, enfeksiyonlarda artış ve gelişme geriliği, kusma, kilo alamama ve boy uzamasında yavaşlama gibi tipik belirtilerle ortaya çıkabilir. İleri yaşlarda hastalığın belirtileri daha geniş bir yelpazeye yayılır. Yetişkinlerde görülen belirtiler ise karın bölgesinde öne doğru şişkinlik, yaşa göre kilo azlığı, kas zayıflığı, kansızlık, dışkıda anormallik, büyük tuvalet ihtiyacının artması, ishal, kusma, bezginlik,  nedeni bilinmeyen karaciğer hastalıkları, büyüme geriliği, ağız içinde oluşan aftlar, iştahsızlık, gaz şikayetleri, eklem ve kemik ağrıları, sinirlilik, ciltte kaşıntılı döküntüler olarak belirtilmiştir.

Hastalık Taraması Yapılmalı

Otoimmün hastalıklar ortak gen bölgesinde kodlandığından hastalıklardan biri görüldüyse diğerlerinin de taramasının yapılması gerekir. Çölyak tanısı varsa; tip 1 diyabet, down, turner ve willians sendromu, otoimmün karaciğer ve tiroid hastalığı, romatizmal hastalıklar taranmalıdır.

Tek Tedavisi ‘Diyet’

Çölyak hastalığının bilinen tek tedavisi glutensiz bir diyettir. Glutensiz beslenme; arpa, buğday, çavdar, yulaf ve bunlardan yapılmış yiyeceklerin tüketilmemesi demektir. Gluten sadece gıda maddelerinde bulunmamaktadır. Bu nedenle gıda olmayan ve ağız yoluyla temas edebilecek gıda dışındaki diğer maddeler konusunda da bilinçli olunması gerekmektedir. Bunlara örnek olarak dudak boyaları, diş macunları, kenarı kıvrımlı karton bardaklar, mektup zarfları verilebilir.

Hastalar Neleri Yemeli, Neleri Yememeli?

Çölyak hastalığının beslenme tedavisinde serbest yiyecekler; süt ve süt ürünleri, et ve et ürünleri, yumurta, pirinç, mısır ve patates ile bunların unlarından yapılmış yiyecekler, kurubaklagiller, sebze ve meyveler, yağlar, buğday ve çavdar unu katılmamış her türlü tatlı, reçel, bal, pekmez, lokum, sütlü tatlılar. Yasaklanan yiyecekler ise; boza, mısır gevrekli süt ürünleri, buğday, arpa, çavdar ve  yulaf ile bunların unlarından yapılmış her türlü yiyecek, bulgur, makarna, şehriye, erişte, kuskus, bisküvi, simit, dondurma külahı, ekmek, tarhana, yarma, irmik, kraker, börek, pasta, çörek, kek, pasta, gofret, kurabiye, çikolata, puding hazır salça, ketçap, unla yapılmış soslar ve hazır satılan çeşni verici yiyeceklerdir.

Etiketlere Dikkat!

Çölyak hastalığı olan bireylerin dikkat etmesi gereken konulardan biri de etiket okuma alışkanlığının kazanılmasıdır. Hazır olarak alınan paketli ürünlerin üzerinde mutlaka “glutensiz” ibaresi yer almalıdır. Glutensiz un, Glutensiz makarna, Glutensiz şehriye, Glutensiz çikolata, Glutensiz kek ve kraker, Glutensiz irmik, Glutensiz güllaç, Glutensiz bisküvi, Glutensiz tarhana ürünleri mevcuttur. Dikkat edilmesi gereken diğer konu ise çapraz bulaşmadır. Yemek hazırlama, pişirme,araç gereçlerin temizliği ve depolama ve saklama esnasında malzemelerin gluten ile teması önlenmelidir. Özellikle ailede çölyak hastalığı olan birey varsa yemek hazırlama ve pişirme esnasında kullanılan araç  ve gereçlerin ayrılması doğru olacaktır. Çünkü 1 gr gluten dahi diyetin bozulmasına ve rahatsızlıkların tekrar ortaya çıkmasına sebep olmaktadır.

 

Diyet İle Hastalarda Düzelme Görülür

Çölyak hastalığı tanısı alındıktan sonra glutensiz diyet yapıldığında bağırsaklarda hızlı bir düzelme görülür. Çölyaklı birey kilo alamaya başlar, çocuklar ise büyüme ve gelişme açısından 3-6 ay içerisinde akranlarına yetişir ve şikayetler ortadan kalkar. Test sonuçlarındaki olumsuz sonuçlar ise 3-6 ay içerisinde düzelir. Diyete dikkat edilmediğinde pek çok olumsuz sonuçla karşılaşılabileceği unutulmamalıdır. Glutensiz diyete uyum genel sağlık için oldukça önemlidir.”

Yapılan yorumlardan Gümüşhane Olay Gazetesi sorumlu tutulamaz.

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
Diğer Haberler
  • GÜMÜŞHANE’DE TIP BAYRAMI MESAJLARI15 Mart 2018 Perşembe 15:55
  • RAHAT BİR NEFES İÇİN14 Mart 2018 Çarşamba 13:14
  • GÜMÜŞHANE DEVLET HASTANESİ YİNE BİR İLKE DAHA İMZA ATTI09 Şubat 2018 Cuma 13:13
  • HAYATI YAŞAMAK İÇİN09 Şubat 2018 Cuma 08:41
  • KANSERDEN KORKMAYIN07 Şubat 2018 Çarşamba 16:31
  • KANSER HASTALARINA ÖNERİLER30 Ocak 2018 Salı 11:14
  • ORGANLARI UMUT OLDU28 Ocak 2018 Pazar 11:54
  • BUNLAR KALBE ZARARLI22 Ocak 2018 Pazartesi 10:05
  • SAĞLIĞINA TRABZONDA KAVUŞTU22 Ocak 2018 Pazartesi 08:40
  • 21 YAŞINDA ÇOCUK16 Ocak 2018 Salı 08:41
  • Tüm Hakları Saklıdır © 2013 Gümüşhane Olay | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
    Tel : (0456) 213 66 63 | Haber Yazılımı: CM Bilişim