TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası, “Talebimiz Geleceğimiz” kampanyası kapsamında 12 Kasım 2026 tarihinde Türkiye’nin 81 ilinde eş zamanlı basın açıklaması gerçekleştirdi. Gümüşhane’de Fatih Parkı’nda saat 12.00’de düzenlenen açıklamayı, İnşaat Mühendisleri Odası Gümüşhane Temsilcisi Muammer Canlı okudu.
İnşaat mühendislerinin ekonomik koşulları, çalışma hayatında karşılaştıkları sorunlar, mesleki hakları ve Türkiye’deki yapı güvenliğinin ele alındığı açıklamada Canlı, mühendislik hizmetlerinin yalnızca bir imza veya evrak işlemine indirgenemeyeceğini belirterek bunun doğrudan insan yaşamını ilgilendiren kamusal bir sorumluluk olduğunu vurguladı.
Canlı, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“Bizler, ülkemizin köprülerini, barajlarını, yollarını, konutlarını, okullarını, hastanelerini inşa eden inşaat mühendisleriyiz. Bilimi yaşamı korumak için kullanan, bilgisini halkın yararına sunan, mühendisliği formalite olarak değil, can güvenliğini sağlamanın temel sorumluluğu olarak gören önemli bir mesleğin mensuplarıyız.
Bugün, 12 Kasım 2026, Türkiye'nin 81 ilinde aynı saatte, aynı taleplerle, aynı kararlılıkla alanlardayız. Ve bugün buradan açıkça ilan ediyoruz: Sabrımız tükendi!”
“Mühendislik Emeği Değersizleştiriliyor”
Yıllardır izlenen politikaların mühendislik hizmetlerini kamusal sorumluluk olmaktan uzaklaştırarak maliyet kalemine dönüştürdüğünü savunan Canlı, bilimsel bilgi, mesleki deneyim ve liyakatin geri plana itildiğini söyledi.
Mühendislik hizmetlerinin kimi zaman yalnızca imza ve evrak prosedürü olarak görüldüğüne dikkat çeken Canlı, “Oysa mühendislik bir formalite değildir! Mühendislik, insan yaşamının güvencesidir! Mühendislik bilgisinin ve kamusal denetimin yok sayılmasının bedelini yalnızca biz mühendisler değil, bütün toplum birlikte ödemektedir” dedi.
İnşaat mühendislerinin kamu ve özel sektörde farklı sorunlarla karşı karşıya kaldığını belirten Canlı, kamuda çalışan mühendislerin ağır teknik, hukuki ve mali sorumluluklarına rağmen ücret ve özlük hakları bakımından kayıplar yaşadığını ifade etti. Ek gösterge, özel hizmet tazminatı, ek ödemeler ve emekliliğe yansıyan haklardaki yetersizliklerin yanı sıra taşeronlaşma ve liyakate aykırı uygulamaların kamunun mühendislik kapasitesini zayıflattığını kaydetti.
Özel sektörde çalışan mühendislerin ise düşük ücret, uzun çalışma saatleri, karşılığı ödenmeyen fazla mesailer ve güvencesiz istihdamla mücadele ettiğini dile getiren Canlı, sigorta primlerinin gerçek ücretler üzerinden yatırılmaması ve çalışma günlerinin eksik gösterilmesinin de sosyal güvenlik haklarında kayıplara yol açtığını belirtti.
Canlı, genç mühendislerin işsizlik ve gelecek kaygısıyla karşı karşıya kaldığını, emekli mühendislerin yetersiz aylıklar nedeniyle insanca yaşam koşullarından uzaklaştığını, kadın mühendislerin ise istihdam, ücret ve mesleki ilerleme alanlarında ayrımcılık yaşadığını ifade etti.
“Deprem Doğa Olayıdır, Yıkım Kader Değildir”
Açıklamanın önemli başlıklarından biri de Türkiye’deki yapı güvenliği ve deprem riski oldu. Türkiye’nin bir deprem ülkesi olduğunu hatırlatan Canlı, yaşanan depremlerin bilimsel planlama ve nitelikli mühendislik hizmetlerinin önemini bir kez daha ortaya koyduğunu söyledi.
Canlı, “Türkiye bir deprem ülkesidir. Yaşadığımız her büyük deprem bize aynı gerçeği hatırlatmaktadır: Deprem doğa olaydır, ancak yıkım kader değildir! Bilimsel planlamayla, nitelikli mühendislik hizmetleriyle, etkin ve bağımsız yapı denetimiyle depremlerin yıkıcı sonuçlarını azaltmak mümkündür” ifadelerini kullandı.
Türkiye’nin güncel, kapsamlı ve kamuoyuyla paylaşılmış bir yapı stoku envanterinin bulunmadığını belirten Canlı, milyonlarca vatandaşın yaşadığı binanın güvenli olup olmadığını bilmeden hayatını sürdürdüğüne dikkat çekti. İmar aflarıyla mühendislik hizmeti almamış veya projesine aykırı yapılara teknik güvenlik incelemesi yapılmadan hukuki statü kazandırıldığını savunan Canlı, yapıların kullanım ömürleri boyunca da denetlenmesi gerektiğini vurguladı.
Canlı, vatandaşların güvenli yapılarda yaşama hakkının temel bir insan hakkı olduğunu belirterek şu soruyu yöneltti:
“Yaşadığımız binaların güvenli olup olmadığını öğrenmek için daha kaç deprem yaşamamız, daha kaç can kaybetmemiz gerekiyor?”
Deprem Yargılamalarında Gerçek Sorumluların Belirlenmesi İstendi
Açıklamada deprem davalarında mühendislerin hukuki ve cezai sorumluluklarına da değinildi. Canlı, özellikle deprem yargılamalarında imar afları, yapıların taşıyıcı sistemlerine sonradan yapılan müdahaleler ve mühendislerin bilgisi dışında gerçekleştirilen uygulamaların sonuçlarının yeterince değerlendirilmediğini savundu.
Mühendislerin sahip oldukları yetkilerle orantısız sorumluluklar altında bırakıldığını belirten Canlı, mesleki sorumlulukların kapsamı ve süresine ilişkin belirsizliklerin, görevlerini tamamladıktan yıllar sonra dahi mühendislerin ağır hukuki yaptırımlarla karşılaşmasına neden olabildiğini ifade etti.
Canlı, “Adalet, gerçek sorumluların bilimsel verilerle belirlenmesiyle sağlanabilir” diyerek deprem yargılamalarında bilimsel ve teknik yeterliliği güvence altına alınmış bilirkişilik sistemi oluşturulmasını ve uzmanlaşmış teknik ihtisas mahkemelerinin kurulmasını istedi.
İnşaat Mühendislerinden Talepler: Adil Ücret, Güvenceli Çalışma ve Yetkin Mühendislik
TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası adına açıklanan talepler arasında mühendislerin insanca yaşamaya yetecek ücretlerle ve güvenceli koşullarda çalışması da yer aldı.
Canlı, mühendislik hizmetlerinin mesleki bilgi, emek ve sorumluluğa uygun asgari ücret üzerinden değerlendirilmesini, TMMOB’nin ücret belirleme ve denetleme yetkisinin yasal güvenceye kavuşturulmasını, SGK bildirimlerinin gerçek ücret ve meslek kodları üzerinden yapılmasını istedi.
Kamuda çalışan mühendislerin ücret ve özlük haklarının iyileştirilmesi, ek gösterge ve tazminatların emekliliğe yansıtılması, teknik kadroların güçlendirilmesi ve mühendis istihdamının artırılması da açıklamada sıralanan talepler arasında bulundu.
Genç mühendislerin işsizliğini azaltacak planlı istihdam politikalarının uygulanmasını isteyen Canlı, emekli mühendislerin aylıklarının da insan onuruna yaraşır bir düzeye yükseltilmesi gerektiğini belirtti.
Açıklamada ayrıca mesleki deneyim ve uzmanlaşmayı esas alan Yetkin Mühendislik sisteminin yasalaştırılması, şantiye şefliğinin tam zamanlı ve fiilen yürütülen bir mühendislik hizmeti haline getirilmesi, her şantiyeye bir şef atanması ve yapı denetim sisteminin bağımsız bir yapıya kavuşturulması istendi.
“Güvenli Yapılar ve Sağlıklı Kentler İstiyoruz”
Yapı güvenliğinin yalnızca inşaat aşamasıyla sınırlı tutulmaması gerektiğini belirten Canlı, yapıların kullanım ömürleri boyunca periyodik olarak denetlenmesini, ülke genelinde yapı stoku envanterinin çıkarılmasını ve riskli yapıların bilimsel yöntemlerle belirlenmesini talep etti.
Kentsel dönüşüm ve güçlendirme çalışmalarının rant yerine can güvenliği ve sosyal adalet temelinde yürütülmesi gerektiğini kaydeden Canlı, vatandaşların yaşayacakları, satın alacakları veya kiralayacakları binaların güvenliği hakkında bilgi edinme hakkının güvence altına alınmasını istedi.
Mühendislik eğitiminin de bilimsel yeterlilik, akademik özgürlük, güçlü laboratuvar altyapısı ve ülkenin ihtiyaçları doğrultusunda düzenlenmesi gerektiğini belirten Canlı, kadın mühendislerin karşılaştığı ayrımcılığın ortadan kaldırılması ve güvenli çalışma koşullarının sağlanması çağrısında bulundu.
“Artık Sorunlarımızın Tespit Edilmesini Değil, Çözülmesini İstiyoruz”
Açıklamanın son bölümünde “Talebimiz Geleceğimiz” kampanyası kapsamında şantiyelerde, proje bürolarında, yapı denetim kuruluşlarında, kamu kurumlarında ve üniversitelerde meslektaşlarıyla bir araya geldiklerini aktaran Canlı, sorun ve taleplerin ilgili kurumlara, karar vericilere ve TBMM’ye iletildiğini belirtti.
Artık sorunların yalnızca tespit edilmesinin yeterli olmadığını vurgulayan Canlı, Türkiye Büyük Millet Meclisini, ilgili bakanlıkları ve bütün kamu kurumlarını hem mühendislerin mesleki sorunları hem de vatandaşların güvenli yaşam hakkı konusunda sorumluluk almaya çağırdı.
Canlı, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
“Biz ayrıcalık istemiyoruz! Emeğimizin karşılığını, mesleğimizin saygınlığını, yetkilerimizle uyumlu sorumlulukları ve halkımız için güvenli bir gelecek istiyoruz.
Mesleğimizin değersizleştirilmesine, emeğimizin sömürülmesine, haklarımızın yok sayılmasına ve mühendislik hizmetlerinin niteliğinin zayıflatılmasına sessiz kalmayacağız. Halkımızın can ve mal güvenliğini, güvenli barınma hakkını ve kamu yararını savunmaktan vazgeçmeyeceğiz.
12 Kasım, mücadelemizin son değil, ortak mücadelemizde yeni bir adımdır! Buradan bütün meslektaşlarımıza ve yurttaşlarımıza çağrıda bulunuyoruz: Güvenli yapıların, sağlıklı kentlerin ve nitelikli mühendislik hizmetlerinin herkes için hak olduğu yaşanabilir bir ülkeyi birlikte savunalım!
Mesleğimizi savunacağız! Emeğimizi savunacağız! Halkımızın yaşam hakkını savunacağız! Kamu yararını savunacağız! Bilimden, emekden ve mesleki sorumluluğumuzdan aldığımız güçle; yan yanayız, omuz omuzayız, 81 ilde alanlardayız!
Talebimiz geleceğimiz! Yaşasın örgütlü mücadelemiz!”
