“Sınırdan İtibaren Farklı Bir Dünya Başlıyor”
Suriye’ye geçiş sürecinde iki ülke arasındaki gelişmişlik farkının hemen hissedildiğini ifade eden Prof. Dr. Sancak, “Türkiye tarafındaki modern gümrük tesislerinin aksine Suriye’de işlemler hâlâ kalemle, deftere yazılarak yürütülüyor. Ülkeye girişte 50 dolar ödeme talep ediliyor. Buna karşın bölgede etkin insani faaliyetler yürüten IHH’nın bazı kolaylıklar sağlayabildiğini gördük.” dedi.
“Halep’te Yıkım Ağır Ama Hayat Akıyor”
Halep’te savaş izlerinin hâlâ taze olduğuna dikkat çeken Sancak, özellikle kentin doğusunda bombardımanlarla yıkılmış binaların büyük ölçüde yerinde durduğunu belirtti. Buna rağmen tarımın kesintiye uğramadığını söyleyen Sancak, “Tarlalar boş bırakılmamış, Türkiye’den tedarik edilen tohumlarla üretim devam ediyor.” ifadelerini kullandı.
“Sosyal Hayat Beklenenden Daha Canlı”
Sancak, ekonomik sıkıntılara rağmen şehirlerde canlı bir sosyal yaşam olduğunu belirterek, “Çarşılar, pazarlar ve özellikle kafeler dolup taşıyor. Nargile, günlük hayatın bir parçası hâline gelmiş. Kadın-erkek birlikte oturulan mekânlar akşam saatlerinde ailelerin buluşma noktası oluyor.” dedi. Şam’da sosyal hayatın Halep’e göre daha modern bir görünüm sunduğunu da ekledi.
“Humus ve Hama’da Yıkım İzleri Daha Derin”
Humus ve Hama şehirlerinde tahribatın çok daha belirgin olduğunu ifade eden Sancak, “Humus’un önemli bir bölümü harabe hâlinde. Halid bin Velid Camii korunmuş olsa da çevresi yıkıntılarla çevrili. Hama’da ise tarihi su değirmenleri şehrin geçmişine dair ayakta kalan ender yapılardan.” diye konuştu.
“Şam’da Tarih ve Yeni Gerçeklik İç İçe”
Şam’ın hem köklü tarihini hem de savaş sonrası yeniden yapılanma çabasını birlikte barındırdığını anlatan Sancak, “Emevi Camii, Selahaddin Eyyubi’nin kabri ve Hamidiye Çarşısı hâlâ şehrin en canlı yerleri. Öte yandan Şii nüfusa ait türbelerdeki ihtişamlı restorasyonlar İran etkisinin somut bir göstergesi.” değerlendirmesinde bulundu.
“Üç Para Birimli Ekonomi”
Suriye’de aynı anda Suriye lirası, Türk lirası ve doların kullanıldığını söyleyen Sancak, TL’nin pazarlarda ve marketlerde yaygın biçimde kabul görmesinin Türkiye ile ticaretin sürdüğünü gösterdiğini ifade etti. Buna karşın halkın alım gücünün oldukça düşük olduğunu vurguladı.
“Geri Dönüşler Başladı Ama Yavaş”
Türkiye’den Suriye’ye dönüşlerin başladığını belirten Sancak, “Aileler genelde önce en genç ve çalışabilir bireylerini gönderiyor. Çünkü yıkım nedeniyle barınma imkânı sınırlı. Dönüşler bu yüzden kademeli ilerliyor.” dedi.
“Güvenlikte Standart Eksikliği Var”
Güvenlik birimlerinde üniforma standardı bulunmadığını belirten Prof. Dr. Sancak, “Birçok görevlinin farklı kıyafetlerle sahada olması, devlet otoritesinin hâlâ tamamen tesis edilmediğini gösteriyor.” ifadelerini kullandı.
“Suriye Bıçak Sırtında Ama Umut Var”
Konuşmasının sonunda Sancak, Suriye’nin bugün hem yıkım hem umut hem de belirsizliği içinde barındıran bir ülke olduğuna dikkat çekerek şunları söyledi:
“Ekonomi kırılgan, güvenlik tam oturmuş değil, yeniden yapılanma için dış kaynak ihtiyacı çok büyük. Buna rağmen halkın hayata tutunma çabası, şehirlerdeki canlılık ve üretimin devam etmesi umut veriyor. Suriye; savaşın bıraktığı ağır izlerle birlikte yeniden doğuş ihtimalini de içinde taşıyor.”
Prof. Dr. Sancak’ın “Şehir Sohbetleri” programında yaptığı değerlendirmeler, katılımcılar tarafından büyük bir ilgiyle takip edildi.
