Gümüşhane Valiliği, 4342 sayılı Mera Kanunu ve ilgili mevzuatlar çerçevesinde hazırlanan 2026 yılı "Mera ve Yaylak Genel Emri"ni kamuoyuna duyurdu.
Tarım ve Orman İl Müdürlüğü tarafından hazırlanan ve Vali Cevdet Atay imzasıyla yayımlanan talimatla hem doğanın korunması hem de hayvancılığın sürdürülebilirliği için sert tedbirler devreye alınıyor.
Otlatma Takvimi ve Ücretler Belirlendi
İl Mera Komisyonu kararına göre; Gümüşhane genelindeki meralarda otlatma sezonu 15 Mayıs 2026 tarihinde başlayacak ve 31 Ekim 2026 tarihinde sona erecek. İklim koşullarına göre bu tarihlerde esneme yapılabilecek. 2026 yılı için belirlenen asgari otlatma bedelleri ise küçükbaş hayvanlar için 65,00-TL, büyükbaş hayvanlar için 650,00-TL olarak açıklandı. Belirlenen kapasitenin üzerinde hayvan otlatanlara, bu ücretin 3 katı tutarında idari para cezası uygulanacak.
Kaçak Yapılaşma ve İzinsiz Otlatmaya Özel Ekip
Valilik bünyesinde, İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü koordinasyonunda "Mera/Yaylaklarda Kaçak Yapılaşma ve İzinsiz Otlatma Tespit Ekibi" kuruluyor. Jandarma, Milli Emlak ve Özel İdare personelinden oluşacak bu ekipler, yaylalardaki izinsiz yapıları ve usulsüz otlatmaları anında tespit ederek yasal işlem başlatacak. 4342 sayılı kanun kapsamında yaylalarda kalıcı yapı inşa edilmesi kesinlikle yasaklanırken, aykırı davrananların tahliyesi kolluk kuvvetleri marifetiyle 15 gün içinde gerçekleştirilecek.
Sürülerin Geçiş Güzergahları Netleşti
Özellikle komşu iller Trabzon, Giresun ve Erzincan’dan Gümüşhane’ye giriş yapacak sürü sahipleri için belirli güzergahlar zorunlu kılındı. Örneğin, Trabzon Tonya’dan gelen sürüler Erikbeli ve Kazıkbeli hattını kullanırken; Maçka’dan gelenler Dumanlı ve Taşköprü üzerinden geçiş yapacak. Şehir merkezlerinden geçişlerde ise hayvanların motorlu araçlarla taşınması zorunlu tutuldu.
Sorumluluk Muhtarlarda
Genel emirde, Belediye Başkanları ve Muhtarların mera sınırlarını korumak ve işgalleri derhal yetkililere bildirmekle yükümlü olduğu vurgulandı. Görevini ihmal eden kamu görevlileri hakkında Türk Ceza Kanunu ve ilgili mevzuat uyarınca işlem yapılacağı hatırlatıldı.
VALİLİK GENEL EMRİ ŞU ŞEKİLDEDİR:
İlgi
- a) 4342 sayılı Mera Kanunu.
- b) 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu.
- c) 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu.
- d) 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu.
- e) 3091 sayılı Taşınmaz Mal Zilyetliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanun.
- f) 5326 sayılı Kabahatler Kanunu.
- g) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu.
- h) 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun. ı) 31.07.1998 tarihli ve 23419 sayılı Resmi Gazete'de Yayımlanan Mera Yönetmeliği.
- i) 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun.
4342 sayılı Mera Kanunu ve Mera Yönetmeliği hükümleri uyarınca mera, yaylak ve kışlaklarda her türlü kiralama işlemleri ve otlatma planlarının uygulanması İl Mera Komisyonunca yürütülmektedir.
Bu doğrultuda, ilimizde bulunan mera, yaylak ve kışlaklardan yararlanan ve geçiş yapan göçerler ve sürü sahipleri "
2026 Yılı Otlatma Mevsiminde" aşağıdaki esaslar çerçevesinde hareket edeceklerdir.
1) İl Otlatma Planı; İlimizde ki mera/yaylaklarda otlatma mevsimi 15 Mayıs 2026 tarihinde başlayıp, 31 Ekim 2026 tarihinde sona erecektir.
Yıl içerisinde iklim koşullarındaki olağan dışı değişmeler durumunda otlatma mevsimi başlangıç ve bitiş tarihleri İl Mera Komisyonunun alacağı karar ile belirlenebilecektir.
2) Mera Komisyonunca 4342 sayılı Mera Kanunu'na göre, henüz tahsis kararı alınmayan yerlerde, tahsis kararı alınıncaya kadar, evvelce çeşitli kanunlar uyarınca yapılmış olan tahsislere ve teessüm etmiş teamüllere göre mera, yaylak ve kışlakları kullanan ve mera/yaylağı somut olarak kullandığına dair belgeyi ibraz eden hayvan sahipleri ile mera/yaylağın bulunduğu köy veya belediye sınırları içinde en az altı aydan beri ikamet eden (otlatma hakkı olan) hayvan sahipleri hariç, diğer hayvan sahipleri kiralama yapmak zorundadır.
3) 2026 yılı otlatma mevsiminde ilimizde mera tespit, tahdit, tahsis işlemleri tamamlanmış köylerde ihtiyaç fazlası olduğu tespit edilen mera yaylak alanları öncelikle il içinde ihtiyacı bulunan sürü sahiplerine bilahare il dışından gelen göçer hayvan sürü sahiplerine kiralanacaktır. Mera yaylak alanlarında kiralama yapılacak köyler İl Mera Komisyonu tarafından belirlenecektir.
4) 2026 yılı için mera/yaylak alanlarda asgari otlatma bedeli; küçükbaş hayvan başına 65,00-TL, büyükbaş hayvan başına 650,00-TL olarak belirlenmiştir. 2026 yılında otlatma mevsiminde mera/yaylak kiralama işlemlerinde asgari otlatma bedeli kullanılacaktır.
Mera, yaylak ve kışlaklardan komisyonca tespit edilecek otlatma haklarına göre yararlanacak hak sahipleri bölgenin ekonomik durumu, otlatma kapasitesi ve otlatma süresi dikkate alınarak, komisyonca belirlenen küçükbaş hayvan başına 65,00-TL, büyükbaş hayvan başına 650,00-TL ücreti ödemekle yükümlüdürler.
Bu alanlarda otlatma hakkının üstünde hayvan otlatılamaz, otlatma haklarından fazla hayvan otlatanlardan bu ücret, fazla her hayvan sayısı için üç katı olarak tahsil edilir. Muhtarlık veya belediyeler tarafından bu amaçla yapılacak tahsilat, o yerin mera alanlarının ıslah ve geliştirilmesi amacı ile köy sandığına veya belediye bütçesinde ayrı bir hesaba gelir kaydedilir ve amacı dışında kullanılamaz.
Komisyonca tespit edilen ücret ve para cezalarının takip ve tahsilinde 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanır.
5) İlimizdeki mera/yaylaklarda, yapılaşma ve çit çevirme vb. tecavüzler ile izinsiz otlatma yapanların tespiti için, Valilik/Kaymakamlık Makamı'nın oluru ile İl Merkezinde ve İlçelerde "Mera/Yaylaklarda Kaçak Yapılaşma ve İzinsiz Otlatma Tespit Ekibi" kurulacak ve görevlendirilen memurların emniyeti kolluk kuvvetlerince sağlanacaktır.
İlgili ekipler, İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü koordinasyonunda çalışacaktır.
Bu ekiplerde görev yapmak üzere; İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü, İl/İlçe Jandarma Komutanlığı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü (Milli Emlak Müdürlüğü) ve İl/İlçe Özel İdare Müdürlüğü'nden bir asil ve bir yedek personel görevlendirilecektir.
6) Otlatma hakkı olmadığı halde otlatma yapmak, mera yaylak ve kışlak arazisini sürmek suretiyle tahrip edenler ve izinsiz inşaat yapmak suretiyle işgalde bulunanların tespit işlemleri İl/İlçelerde kurulan "Mera/Yaylaklarda Kaçak Yapılaşma ve İzinsiz Otlatma Tespit Ekibi" tarafından yürütülecektir. İhtiyaç duyulması ve gerekli görülmesi halinde İl Mera Komisyonunca görevlendirilen teknik ekiplerce ve İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü personellerince bu tespit çalışmaları yapılacaktır.
7) 2026 yılında otlatma hakkı olmadığı halde mera, yaylak alanda hayvan otlatan kişilere küçükbaş ve büyükbaş hayvan başına belirlenen asgari otlatma bedelinin 3 (üç) katı idari para cezası uygulanacaktır. 2026 yılında kiralanan mera/yaylak alanlara kiralama yapılan hayvan sayısının üzerinde hayvan getirilmesi durumunda, fazla olan her bir hayvan başına 2026 yılı otlatma mevsiminde kiralamaya esas küçükbaş ve büyükbaş hayvan başına belirlenen asgari otlatma bedelinin 3 (üç) katı idari para cezası uygulanacaktır.
Kiralanandan fazla getirilen hayvanlar için 3091 sayılı Taşınmaz Mal Zilyetliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanun'a göre işlem yapılacak ve İl Mera Komisyonunun talebi üzerine, bulunduğu yerin mülki idare amirliğince görevlendirilen kolluk kuvvetlerince en geç 15 gün içinde tahliye ettirilerek komisyona teslimi sağlanacaktır.
Komisyonca tespit edilen ücret ve para cezalarının takip ve tahsilinde 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanır.
8) Belde/Köylerde en az 6 aydan beri ikamet edenler, 2026 yılı içerisinde hayvan satın almaları durumunda alım satım işlemini ispatlayıcı belgeleri (alım satım belgeleri ile ödeme belgeleri vb.) komisyona ibraz etmeleri gereklidir.
Komisyon tarafından alım satım belgeleri ile mera/yaylağın otlatma kapasitesini dikkate alarak değerlendirme yapılacaktır. Komisyonun uygun bulması halinde ilgili hayvan sahipleri mera/yaylak alandan yararlanabilecektir. Komisyonun uygun bulmaması halinde ise ilgili hayvan sahipleri mera/yaylak alandan yararlanamayacaktır.
Komisyonca talebi uygun bulunmayan hayvan sahibinin hayvanlarının mera/yaylakta otlatma yaptığının tespit edilmesi durumunda her bir hayvan başına, 2026 yılı otlatma mevsiminde kiralamaya esas küçükbaş ve büyükbaş hayvan başına belirlenen asgari otlatma bedelinin 3 (üç) katı ceza olarak hesaplanarak tahsil edilecektir. Ayrıca talebi uygun bulunmayan hayvan sahipleri için 3091 sayılı Taşınmaz Mal Zilyedliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanun'a göre işlem yapılacak ve İl Mera Komisyonu'nun talebi üzerine bulunduğu yerin mülki amirliğince görevlendirilen kolluk kuvvetlerince en geç 15 gün içinde tahliye ettirilerek komisyona teslimi sağlanacaktır.
2026 yılı otlatma sezonunda; köyde otlatma hakkına sahip herhangi birinin köyde otlatma hakkı olmayan kişilere (başka köyden, başka ilçeden, başka ilden) ait hayvanları TURKVET Sisteminde kendi üzerine alarak, köyün mera/yaylak alanında otlatma yaptırdığının tespiti durumunda bu kişilere hayvan başına olmak üzere asgari otlatma bedelinin 3 (üç) katı idari para cezası uygulanacaktır.
9) İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından mera ıslah ve amenajman projeleri yürütülen yerleşim birimlerinde projeler kapsamında hazırlanan otlatma planlarına göre otlatma yapılacaktır. Sevk raporu ekinde büyükbaş hayvanlar için, "Sığır Cinsi Hayvan Pasaportu", küçükbaş hayvanlar için "Nakil Belgesi" bulunacaktır. Kiralamadan sonra çıkış ilinden almış olduğu "Yurtiçi Hayvan Sevklerine Mahsus Veteriner Sağlık Raporu"nu ve kiralama yaptığı ilden almış olduğu "Kiralama Şartnamesi"ni merkezde Hayvan Sağlığı Yetiştiriciliği ve Su Ürünleri Şube Müdürlüğü'ne, ilçelerde İlçe Tarım ve Orman Müdürlüklerine ibraz etmek zorundadır.
10) Hayvan sahiplerince hayvanların mera/yaylaklara nakilleri sırasında, İlimize giriş yapabilecekleri yollar ve güzergâhlar üzerinde güvenlik güçlerinin uygun bulacağı yerlerde "Sürü Kontrol Noktaları" tesis edilecek ve bu noktalarda, ilimize girişine müsaade edilen hayvan sayıları ve götürecekleri yerlere ilişkin raporlar kontrol edilerek kayıt altına alınacaktır.
Belgesiz olarak ilimize giren hayvanlar hakkında 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'na göre işlem yapılacaktır. Ayrıca, mera/yaylaklarda gerekli kontrollere devam edilecektir. Mevzuata aykırı olarak hayvan nakledenler hakkında 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu hükümlerine göre yasal işlem yapılacaktır.
11) Mera/yaylaklar hiçbir şekilde belediye başkanları, köy muhtarları ve diğer şahıslar tarafından kiraya verilmeyecektir. İl Mera Komisyonu dışında kiralama yapıldığının tespiti halinde sorumlular hakkında yasal işlem uygulanacaktır.
12) 2026 Yılı Mera Kiralama Sözleşmesine aykırı herhangi bir durum tespit edildiğinde, sözleşme Valiliğimizce (İl Tarım ve Orman Müdürlüğünce) tek taraflı olarak feshedilecek, kiralanan alana zarar verilmiş ise bu zarar kiralayandan tahsil edilecek ve tahsil edilen kira bedeli ve kati teminat mera gelirleri hesabına irat kaydedilecektir.
13) Hayvanların nakilleri/dönüşleri sırasında, il/ilçe merkezinden geçişleri kati suretle motorlu araçlar vasıtasıyla yapılacaktır. Aykırı davrananlar hakkında, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun ilgili hükümleri uyarınca yasal işlem yapılacaktır.
14) Mera/yaylakları kiralayanların hayvanlarını kiraladıkları yerlere nakletmeleri esnasında; tarım arazilerine, su arklarına, duvar, bahçe yolları vb. çiftçi mallarına yapacakları tecavüz ve verecekleri zararlar, Çiftçi Mallarını Koruma Heyetleri veya ihtiyar heyeti tarafından zarar verenlerden koruma ücret tarifelerine göre tahsil edilecektir.
15) Hayvan Nakil Güzergahları;
Trabzon İli Tonya İlçesinden giriş yapacak sürü sahipleri Erikbeli, Süme, Özkürtün, Araköy, Demirciler, Beşir, Sarıbaba, Söğüteli, Yaylalı, Ekinciler, Kuşluk, Kazıkbeli güzergahını kullanacaktır.
Giresun İli Tirebolu, Doğankent ilçelerinden giriş yapacak sürü sahipleri Üçtaş, Günyüzü, Kürtün Merkez, Çayırçukur, Gündoğdu, Demirciler, Beşir, Sarıbaba, Yaylalı, Ekinciler, Kuşluk, Kazıkbeli, Yeşilköy, Güvende güzergahını kullanacaktır.
Trabzon İli Akçaabat İlçesinden giriş yapacak sürü sahipleri Zigana, Limni Gölü, Karaca Mağarası, İkisu, Bahçelik, Yalınkavak güzergahını veya Zigana, İkisu, Kalecik, İnkilap, Dedeli, Gülaçar güzergahını kullanacaktır.
Trabzon İli Vakfıkebir İlçesinden giriş yapacak sürü sahipleri Erikbeli, Kürtün, Demirkapı, Güzeloluk, Kopuz, Dağdibi güzergahını kullanacaktır.
Trabzon İli Maçka İlçesinden giriş yapacak sürü sahipleri Dumanlı, Taşköprü, Çorak, Yağmurdere güzergahını kullanacaktır.
Trabzon İli Araklı ve Arsin İlçelerinden giriş yapacak sürü sahipleri Dumanlı, Taşköprü güzergahını kullanacaktır.
Trabzon İli Ortahisar İlçesinden giriş yapacak süre sahipleri Dumanlı, Taşköprü, Çorak, Yağmurdere güzergahını kullanacaktır.
Erzincan İlinden giriş yapacak sürü sahipleri Devekorusu, Güllüce, Çömlecik, Obalar, Yarbaşı, Kuşluk, Kozoğlu, Çamur güzergahını veya Yeniyol, Uzunkol, Cemallı, Gürleyik, Aydoğdu, Yeşilyurt, Kömür, Çimenli güzergahını kullanacaktır.
16) Belediye Başkanları ve Muhtarlar, mera/yaylakların sınır işaretlerinin korunmasından ve tahsis amacına göre en iyi şekilde kullanılmasının sağlanmasından sorumludur. Belediye Başkanları ve Muhtarlar, ıslah projelerinde öngörülen hususların yerine getirilmesinde, kamu görevlilerine yardımcı olmakla görevli ve sorumludurlar.
17) Belediye Başkanları ve Muhtarlar 4342 sayılı Mera Kanunu kapsamında değerlendirilen taşınmazlara müdahale (işgal ve tecavüz) edildiği takdirde, durumu derhal İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne, İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü de Valilik veya Kaymakamlığa bildirmekle yükümlüdürler. Bu makamlarca 3091 sayılı Taşınmaz Mal Zilyetliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanun veya 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75'inci maddesi hükümlerine göre gerekli yasal işlemler yapılacaktır.
18) 4342 sayılı Mera Kanunu kapsamında değerlendirilen taşınmazlar üzerinde kalıcı yapı yapmak yasaktır. Mera, yaylak, kışlak, otlak ve çayırlardan faydalanan kişiler ile faydalanacak olan vatandaş ve/veya sürü sahiplerinin, bu yerleri sürerek, yakarak ve izinsiz yol ve inşaat yaparak tahrip etmeyeceklerdir. Aykırı davrananlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.
19) Yukarıda açıklanan emirlere uymayanlar hakkında diğer kanunlardaki hükümler saklı kalmak kaydıyla 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu hükümleri gereğince yasal işlem yapılacaktır. Ayrıca, görevini ihmal eden veya kötüye kullanan muhtarlar ve diğer kamu görevlileri hakkında 4483 sayılı Kanuna göre Valilik veya Kaymakamlıklarca gerekli işlemler yapılacaktır.
20) Bu "Valilik Genel Emri görev ve sorumluluk alanları itibariyle Kaymakamlıklar, Belediyeler ve Mahalle Muhtarlıkları ile Jandarma Teşkilatı tarafından Mahallen ilan ettirilerek vatandaşlarımıza duyurulacaktır. Valilik Genel Emri'nin uygulanmasının temin ve takibi; Kaymakamlıklar, İl Jandarma Komutanlığı, Tarım ve Orman Müdürlüğü, Belediye Başkanlıkları, Mahalle Muhtarlıkları ve ilgili diğer Resmi kurumlar tarafından ifa edilecektir.
Bilgilerini ve gereğini arz ve rica ederim.
Cevdet ATAY
Vali
