Anahtar Parti İl Başkanı Muhammet Kaya, esnaf ve sanatkârlara yönelik son dönemde hayata geçirilen kredilendirme, vergi ve sigorta düzenlemelerini sahadaki gözlemleriyle birlikte değerlendirdi. Esnafın yalnızca ekonomik değil, toplumsal istikrar açısından da stratejik bir konumda bulunduğunu belirten Kaya, mevcut politikaların küçük esnafı sistem dışına ittiğini ifade etti.
“Esnaf ve sanatkârlar yerel ekonomilerin bel kemiğidir. Ancak sahadaki tablo, finansmana erişimin her geçen gün daha da zorlaştığını göstermektedir. Bu durum tabana yayılan refahı ve toplumsal dengeyi doğrudan tehdit eden stratejik bir sorundur” diyen Kaya, esnafın krediye erişemediği bir sistemin sürdürülebilir olamayacağını söyledi.
Sistem Büyük, Kapsayıcılık Zayıf
Kasım 2025 itibarıyla Türkiye genelinde Bağ-Kur (4/B) siciline kayıtlı 2 milyon 273 bin 109 esnaf ve sanatkâr ile bu kişilere ait 2 milyon 553 bin 776 işletme bulunduğunu hatırlatan Kaya, rakamların sistemin büyüklüğünü ortaya koyduğunu ancak kapsayıcılığın her geçen yıl zayıfladığını vurguladı.
Kaya, “2021 yılında kredilendirme sistemi içinde bakiyesi bulunan esnaf sayısı 1 milyon 166 bin 482 iken, 2025 itibarıyla bu sayı 775 bin 851’e gerilemiştir. Bu düşüş, küçük esnafın sistemin dışına itildiğinin açık göstergesidir” uyarısında bulundu.
Kredi Şartları Esnafı Kayıt Dışına İtiyor
29 Kasım 2025 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı ile faiz destekli esnaf kredileri için getirilen “vergi ve SGK borcu bulunmaması” şartını sert sözlerle eleştiren Kaya, bu düzenlemenin esnafı kayıt dışı borçlanmaya ve tefeci piyasasına ittiğini ifade etti.
7 Ocak 2026 tarihli karar ile düşük gelirli esnafın GSS prim borçlarından muaf tutulmasına ilişkin sürenin uzatılmasının ise sorunu yalnızca ötelediğini belirten Kaya, “GSS yükü ötelenerek değil, gelire dayalı biçimde yeniden tasarlanarak çözülmelidir” dedi.
Vergi ve Bürokrasi Baskısı Artıyor
1 Ocak 2026’dan itibaren yürürlüğe girecek basit usulden gerçek usule geçiş düzenlemesinin esnafı çok sayıda yeni mali yükle karşı karşıya bırakacağını belirten Kaya, KDV, geçici vergi, stopaj, defter ve beyan yükümlülükleriyle işletme maliyetlerinin yüzde 15–20 oranında artacağını söyledi.
İşyeri kiralarındaki yüzde 20 stopajın esnafın nakit akışını daha baştan zedelediğini vurgulayan Kaya, serbest meslek ve muaf esnaf alımlarındaki stopaj kesintilerinin de işletme sermayesini doğrudan baskıladığını dile getirdi.
Dijital Denetim Riski
1 Ekim 2025 itibarıyla devreye alınan KURGAN dijital denetim sistemiyle birlikte, dijital dönüşüme uzak esnafın yeterli bilgilendirme yapılmadan ağır cezalarla karşı karşıya kaldığını ifade eden Kaya, bu sürecin kredi sisteminden kopuşu daha da hızlandıracağını söyledi.
Kaya, mevcut gidişatın devam etmesi halinde, kredilendirme sistemi içinde bakiyesi bulunan esnaf sayısının bir–iki yıl içinde 300 binlere kadar düşebileceği uyarısında bulundu.
Anahtar Parti’den Net Çözüm Önerileri
Anahtar Parti İl Başkanı Muhammet Kaya, esnaf ve sanatkârlar için geliştirdikleri çözüm önerilerini ise şu başlıklarla açıkladı:
- Otomatik Borç Yapılandırmalı Kredi Modeli
- Kamu Borcu Kapama Amaçlı Mikro Kredi
- Gelire Endeksli Kademeli Prim Sistemi
- Esnek Prim Ödeme Takvimi
- İşyeri Kiralarında Stopaj Reformu
- Sektörel KDV Revizyonu
- Banka Komisyonlarına Tavan Düzenlemesi
- Dijital Uyumda Ceza Yerine Rehberlik
- Genç Girişimci Bağ-Kur Prim Teşviki
- Basit Usul Kira Sınırlarının Güncellenmesi
